- Høyresignal betyr at føreren mener overhaling er trygg, men er ikke garanti.
- Du må selv vurdere om overhaling er trygg og tillatt.
- Vurder signalet ut frå sikt, plass og værforhold.
- Ikke følg signalet blindt; unnlat overhaling ved dårlig sikt eller utrygge forhold.
I veittrafikken finst det visse uskrevne vanar og regler som let samhandelen mellom sjåførar. Mange av desse konvensjonane bidrar til ein jamnare trafikkflyt og auka tryggleik, og ein av dei mest utbreidde er å bruke høyresignal for å indikere for bilen bak at ein kan foreta ei forbikøyring.
Likevel kjem spørsmålet: bør du automatisk overhale når du får høyresignalet frå bilen framfor deg? Svaret er ikkje så entydig som det verkar.
Vanlege situasjonar der dette kan oppstå
Det finst mange situasjonar der ein sjåfør ønsker å overhale bilen framfor seg, men ikkje har tilstrekkeleg syn eller full tryggleik til å utføre manøveren under optimale forhold. Nokre av dei mest vanlege er:
- Overhaling av kjøretøy i stor størrelse (lastebilar, busser, landbruksmaskinar)
- Svingande vegar eller vegar med redusert sikt
- Vêrforhold som er ugunstige (tåke, kraftig regn)
- Tettt trafikk eller i ukjende områder
I slike situasjonar kan sjåføren i det større kjøretøyet ha eit betre overblikk over trafikken i møte og kunne observere om det er plass nok til ei trygg overhaling.
Kva betyr høyresignalet eigentleg?
Når sjåføren i bilen framfor tennar høyresignalet i ein potensiell overhalingssituasjon, er dette gestet ei indikasjon på at det frå hans synspunkt ligg til rette for overhaling. Med andre ord signaliserer han at:
- Han observerer ikkje motsett trafikk i synleg avstand
- Vegbanen verkar fri for ein manøver
- Dei generelle forholda verkar trygge
Spesielt profesjonelle langtur- og bussjåførar, med stor erfaring i trafikken, kjenner mønstra i trafikken godt og kan vurdere om det er tid til ei fullstendig overhaling.
Juridisk perspektiv
Sjølve det juridiske aspektet viser at høyresignalet frå bilen framfor ikkje utgjer ei garanti og forplikter ikkje til å gjennomføre ei overhaling. I tillegg fritar ikkje dette signalet deg frå plikten til å følgje alle trafikkregler som gjeld ved overhaling.
Etter trafikkodens regelverk ligg ansvaret for å gjennomføre ei trygg overhaling alltid hos dei sjåførane som utfører manøveren. Det betyr:
- Du må sjølv sikre at overhalinga er trygg
- Du må sjekke at overhalinga er tillatt i området ( merking, skilt )
- Du må ha full sikt og tilstrekkeleg plass
- Du må koma tilbake i kjørefelta utan å sette andre trafikkantar i fare
Når du bør vurdere signalet og når du bør ignorere det
Situasjonar der du kan ta signalet i betraktning
- Sjåføren framfor deg køyrer eit stort kjøretøy som heilt blokkerer sikten din
- Du er på ein veg der profesjonelle sjåførar ofte køyrer
- Veg- og vêrmessige forhold er bra
- Du har tiltru til dine eigne kjøreeigenskapar
Situasjonar der du bør ignorere signalet
- Overhaling er forbodne av merkingar eller skilt
- Du har ikkje full sikt over situasjonen
- Du føler deg ikkje komfortabel eller er ikkje erfaren nok
- Vegforholda er dårlege (regn, is, tåke)
- Trafikken er uforutsigbar eller tett
Risiko ved å følgje signalet blindt
Selv om dei fleste sjåførar som gir høyresignal gjer det i god tru, finst det også risikoar forbundet med dette:
- Forskjellige perspektiv: Sjåføren foran deg kan ha ein annan vurdering av hastigheita til møtande kjøretøy.
- Reaksjonstider varierer: Det som verkar som tilstrekkeleg tid for ein erfaren sjåfør, kan vere utilstrekkeleg for ein annan.
- Ulike kjøretøyegenskaper: Eit kraftigare kjøretøy kan fullføre overhalinga raskare enn eit kjøretøy med mindre kraft.
- Juridisk ansvar: Ved ei ulykke blir ansvaret verande hos den som utførte overhalinga.
Praktiske anbefalingar for trygge overhalingar
Før du overhaler
- Vurder alltid situasjonen sjølv, uansett signaler
- Sørg for at du har tilstrekkeleg plass til å fullføre manøveren
- Sjekk at det ikkje kjem eit anna kjøretøy bak deg som prøver å overhale
- Leige dømmekraft og treffsikkerheit i forhold til hastigheita til møtende kjøretøy
Under sjølv overhalinga
- Signalér tydelig dine intensjonar
- Auk farten bestemt for å minimere tida i motkjørefeltet
- Overvåk trafikken i begge retningar kontinuerleg
- Vær førebudd på å avbryte manøveren om problem oppstår
Etter overhalinga
- Gjenopprett i feltet ditt så snart du har tilstrekkeleg plass
- Ikke brems brått etter at du har kome tilbake i feltet
- Du kan takke sjåføren som hjelpde deg ved å bruke eit kort nødsignal
Alternative til defensiv køyring
Den tryggaste tilnærminga i trafikken er alltid defensiv køyring. Denne køyrestilen inneber:
- Forutse: Forutse andres handlingar i trafikken
- Forsiktig: Ikke stol på andres signaler
- Tålmodig: Vent på det rette augeblikket for overhaling, sjølv om det tek lengre tid
- Tilpass: Juster oppførselen din etter forholda
Kulturelle og regionale aspekt
Det er värt å nemne at overhalingssignalisering er meir utbreidd i enkelte regionar eller land enn andre. I Romania er denne vanen relativt vanleg, særleg på nasjonale og europeiske vegar, særleg i møte med profesjonelle sjåførar.
Likevel kan i andre land denne praksisen vere mindre vanleg eller tolkes annerledes, så tilpassing til lokalt kontekst er viktig.
Konklusjon
Høyresignalet frå bilen framfor kan vere ein verdifull hjelp i problematiske overhalingssituasjonar, spesielt når sikt er avgrensa av eit stort kjøretøy. Likevel bør signalet betraktast som ei nyttig indikasjon, ikkje som ei garanti for tryggheit.
Den endelige besluttninga om å overhale eller ikkje må alltid vere din, basert på di eiga vurdering av situasjonen og ved å følgje trafikkreglane.
Uansett kor erfaren sjåføren som gir deg signalet er, er det berre du som eigentleg kjenner kjøretøyets kapasitet, ditt erfaringsnivå og di personlege komfort med å gjennomføre manøveren.
Hald alltid ei forsiktig og defensiv tilnærming i trafikken, sjølv om det krev litt ventetid for ei trygg overhaling. Din eigen tryggleik og andres trafikktryggleik er alltid viktigare enn å vinne nokre få sekund i trafikken.
bildkilde:
