- Η Γαλλία θεσπίζει πρόστιμα έως 100.000 ευρώ για διαφήμιση ορυκτών καυσίμων.
- Αρχικά πρόστιμα 20.000–100.000 ευρώ, διπλασιάζονται σε υποτροπή, απαγόρευση διαφήμισης πετρελαίου/άνθρακα.
- Προσωρινή εξαίρεση: διαφήμιση φυσικού αερίου έως καλοκαίρι 2023.
- Στη Ρουμανία, άνω του 50% αυτοκίνητα >16 ετών, 400.000 μεταχειρισμένα ετησίως.
Η Γαλλία σημειώνει ένα ιστορικό βήμα στην μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής, καθώς γίνεται η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που εισάγει αυστηρές κυρώσεις κατά της διαφήμισης ορυκτών καυσίμων. Η νέα νομοθεσία για το κλίμα προβλέπει πρόστιμα έως 100.000 ευρώ σε εταιρείες που προωθούν προϊόντα πετρελαίου ή ενέργεια από άνθρακα, σύμφωνα με το Euronews.
Τι είναι τα ορυκτα καυσιμα και γιατί είναι προβληματικά
Τα ορυκτά καύσιμα είναι ενώσεις υδρογονανθράκων που σχηματίζονται μέσω φυσικών διαδικασιών, όπως η αναερόβια διάσπαση νεκρών οργανισμών, διαδικασίες που διαρκούν εκατομμύρια χρόνια. Κατά τη φάση του σχηματισμού, οι στρώσεις υλικού υποβάλλονται σε υψηλή πίεση και θερμοκρασία, με αποτέλεσμα τρεις κύριες μορφές: πετρέλαιο, κάρβουνο και φυσικό αέριο.
Η καύση αυτών των καυσίμων συνεισφέρει σημαντικά στη ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα και στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, θέτοντας υπό αμφισβήτηση το μέλλον της ανθρωπότητας μακροπρόθεσμα. Τα αποτελέσματα εκδηλώνονται με τη μείωση του στρώματος όζοντος, την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και την αυξανόμενη εμφάνιση αναπνευστικών ασθενειών.
Οι λεπτομερείες της γαλλικής νομοθεσίας
Ο νόμος τίθεται σε ισχύ με τις ακόλουθες προβλέψεις:
- Αρχικά πρόστιμα από 20.000 έως 100.000 ευρώ για παραβάσεις
- Ποινές διπλασιάζονται σε περίπτωση υποτροπής
- Απαγόρευση της διαφήμισης για προϊόντα πετρελαίου και ενέργεια από άνθρακα
- Εξαίρεση προσωρινή για τα φυσικά αέρια (έως το καλοκαίρι του 2023)
Πιθανά παραθυράκια και κριτική της νομοθεσίας
Οργανώσεις περιβάλλοντος όπως η Greenpeace θεωρούν ότι η νομοθεσία δεν είναι αρκετά αυστηρή. Οι ακτιβιστές επισημαίνουν πολλά ζητήματα:
- Οι διαφημίσεις για φυσικό αέριο παραμένουν επιτρεπτές έως το 2023
- Οι χορηγίες εκδηλώσεων από εταιρείες του τομέα ορυκτών καυσίμων συνεχίζουν να είναι νόμιμες
- Υπάρχουν πολλές εξαιρέσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν από τις επιχειρήσεις
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Greenpeace στο Twitter: “Θα διαβάσετε παντού ότι οι διαφημίσεις ορυκτών καυσίμων από σήμερα και στο εξής είναι απαγορευμένες, αλλά αυτό δεν ισχύει!”
Αντιδράσεις των προμηθευτών καυσίμων
Η βιομηχανία ενέργειας εκφράζει εύλογες ανησυχίες για την εφαρμογή του νόμου. Οι προμηθευτές υποστηρίζουν ότι:
- Δεν μπορούν να ενημερώσουν αποτελεσματικά τους πελάτες για τις αλλαγές στις τιμές των καυσίμων
- Οι περιορισμοί έρχονται σε μια δύσκολη οικονομική περίοδο, όταν το κόστος ζωής είναι υψηλό
- Η έλλειψη διαφήμισης μπορεί να επηρεάσει τη δυναμική της αγοράς
Η κατάσταση στη Ρουμανία: Ένας γηραμένος στόλος αυτοκινήτων
Στη Ρουμανία, το πρόβλημα της ρύπανσης από αυτοκίνητα είναι εξαιρετικά οξύ. Τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα:
- Πάνω από το 50% των αυτοκινήτων στους δρόμους της χώρας έχουν ηλικία άνω των 16 ετών
- Ετησίως καταχωρούνται περίπου 400.000 μεταχειρισμένα οχήματα
- Πολλά από αυτά έχουν πάνω από 15 ετών κατά την αγορά
- Πολλά οχήματα δεν ικανοποιούν ούτε τα παλιά πρότυπα ρύπων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί από τη Ρουμανία την απομάκρυνση από την κυκλοφορία 250.000 ρυπογόνων οχημάτων μέχρι το 2026, αλλά ο τρέχων ρυθμός ανανέωσης του στόλου βαδίζει προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Επίδραση στην δημόσια υγεία
Τα στοιχεία είναι ανησυχητικά: μεταξύ 16.000 και 26.500 Ρουμάνων χάνουν πρόωρα τη ζωή τους κάθε χρόνο εξαιτίας της ρύπανσης, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Η μετάβαση στην ηλεκτρική κινητικότητα
Το πλαίσιο της γαλλικής νομοθεσίας εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση: αναζητούνται επειγόντως λύσεις για το τέλος της εποχής των κινητήρων εσωτερικής καύσης. Το μέλλον της αυτοκινητοβιομηχανίας ανήκει στην ηλεκτροκίνηση, και παρόμοια νομοθετικά βήματα επιταχύνουν αυτή τη μετάβαση.
Διεθνείς προοπτικές
Η πρωτοβουλία της Γαλλίας θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για παρόμοια μέτρα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, η εφαρμογή παραμένει αμφιλεγόμενη:
Πλεονεκτήματα:
- Επιτάχυνση της ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα
- Ενίσχυση επενδύσεων σε πράσινη ενέργεια
- Μείωση της κανονικοποίησης της κατανάλωσης υδρογονανθράκων
Μειονεκτήματα:
- Πιθανή αρνητική βραχυπρόθεσμη επίπτωση στην οικονομία
- Δυσκολίες στην επικοινωνία με τους καταναλωτές
- Κίνδυνος μετακίνησης των δραστηριοτήτων μάρκετινγκ εκτός Γαλλίας
Απομένει να δούμε πόσες χώρες θα υιοθετήσουν παρόμοια μέτρα και πόσο αποτελεσματικά θα είναι στην πραγματική μείωση των εκπομπών CO2. Η γαλλική εμπειρία θα λειτουργήσει ως ένα σημαντικό τεστ για τη μελλοντική ευρωπαϊκή νομοθεσία για το κλίμα.