- Το A/C είναι κλειστό κύκλωμα και χάνει μικρή ποσότητα φρέον με τον χρόνο
- Αδυναμία ψύξης: ο αέρας στην καμπίνα δεν ψύχεται αρκετά
- Διαρροές φρέον φαίνονται ως λαδωμένες κηλίδες κάτω από το αυτοκίνητο ή στις συνδέσεις
- Ο συμπιεστής ενεργοποιείται με κλικ όταν πατήσετε A/C
Ο κλιματισμός ενός οχήματος αποτελεί βασικό στοιχείο άνεσης κατά την οδήγηση, ειδικά τις περιόδους καύσωνα όταν οι υψηλές θερμοκρασίες κάνουν τη διάρκειά της οδήγησης επίπονη. Αν και πολλοί οδηγοί παραμελούν τη χρήση του κλιματισμού τον χειμώνα, η περιοδική λειτουργία του συστήματος A/C καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της βέλτιστης λειτουργίας. Δυστυχώς, όταν φτάνει το καλοκαίρι και ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες, πολλοί οδηγούνται στο δυσάρεστο συμπέρασμα ότι το σύστημα κλιματισμού δεν λειτουργεί στην επιθυμητή απόδοση ή καθόλου.
Πώς λειτουργεί το σύστημα κλιματισμού αυτοκινήτου
Το σύστημα κλιματισμού ενός επιβατικού αυτοκινήτου κατασκευάζεται ως ένα κλειστό κύκλωμα που λειτουργεί με την κυκλοφορία ενός ψυκτικού ρευστού - φρέον (refrigerant). Θεωρητικά, το εν λόγω σύστημα θα έπρεπε να διατηρεί την οριακή ποσότητα φρέοντος σε ολόκληρη τη διάρκεια ζωής του οχήματος, χωρίς να χρειάζεται πλήρωση ή επέμβαση. Ωστόσο, στην πράξη η πραγματικότητα διαφέρει.
Αν και έχει σχεδιαστεί να είναι στεγανοποιημένο, το A/C χάνει φυσικά μικρή ποσότητα φρέοντος με την πάροδο του χρόνου λόγω μικρορωγμών στις σωληνώσεις και στις συνδέσεις. Αυτή η φυσική απώλεια είναι κανονική και συνήθως δεν επηρεάζει σημαντικά την απόδοση του συστήματος σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Το ψυκτικό ρευστό κυκλοφορεί υπό πίεση ανάμεσα στα εξαρτήματα του συστήματος - συμπιεστή, συμπυκνωτή, εξατμιστήρα και αφυγραντήρα - συμμετέχοντας ενεργά στη διαδικασία ψύξης του αέρα που εισέρχεται στην καμπίνα.
Σημάδια που δείχνουν ότι το κλιματιστικό χρειάζεται προσοχή
Ο αέρας δεν ψύχεται αρκετά
Το πιο προφανές σημάδι ενός ελαττωματικού ή με χαμηλό επίπεδο φρέοντος κλιματιστικού είναι η αδυναμία ψύξης του αέρα. Αν ενεργοποιήσετε τη λειτουργία κλιματισμού στο μέγιστο και διαπιστώσετε ότι η θερμοκρασία του αέρα που εισέρχεται στην καμπίνα είναι περίπου 20°C ή περισσότερο (αντί 5-10°C που θα έπρεπε συνήθως), αυτό αποτελεί σαφές ένδειξη ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά.
Όταν το επίπεδο φρέοντος μειώνεται κάτω από το βέλτιστο σημείο, η ικανότητα του συστήματος να ψύξει τον εξωτερικό αέρα πριν αυτός εισέλθει στην καμπίνα επηρεάζεται σοβαρά. Όσο μικρότερη είναι η ποσότητα του φρέοντος, τόσο αυξάνει η θερμοκρασία του αέρα που εκπέμπεται μέχρι, σε ακραίες περιπτώσεις, το σύστημα να εκπέμπει μόνο αέρα θερμοκρασίας περιβάλλοντος.
Διαρροές ορατές του φρέον
Το φρέον είναι ένα ρευστό υπό πίεση που, σε περίπτωση διαρροής, μπορεί να εξατμιστεί γρήγορα ή να αφήσει ορατές κηλίδες κάτω από το όχημα. Αν παρατηρείτε λαδωμένες κηλίδες κάτω από το αυτοκίνητο στην περιοχή του κινητήρα μετά τη χρήση του κλιματισμού, αυτό αποτελεί σαφή ένδειξη διαρροής στο σύστημα. Οι διαρροές μπορούν να εμφανιστούν σε:
- Στις σωληνώσεις και στις συνδέσεις
- Στον συμπιεστή
- Στο συμπυκνωτή (ψυχόμενο ρευστό)
- Στον εξατμιστήρα
- Στον αφυγραντήρα
Ο συμπιεστής δεν εμπλέκεται
Όταν πατήσετε το κουμπί A/C, θα πρέπει να ακούσετε ένα διακριτό «κλικ» και να αισθανθείτε μια ελαφριά μείωση στις στροφές του κινητήρα όταν ο συμπιεστήςEngages. Εάν αυτή η στιγμή λείπει και δεν παρατηρείται αλλαγή στο επίπεδο του κινητήρα, υπάρχει πρόβλημα στο σύστημα. Οι αιτίες μπορεί να είναι πολλαπλές:
- Ανεπαρκές επίπεδο φρέοντος (ο αισθητήρας χαμηλής πίεσης εμποδίζει τη λειτουργία του συμπιεστή για προστασία)
- Ηλεκτρική βλάβη στο μπεκ του βολάν ηλεκτρικού έλεγχου
- Καμένη ασφάλεια στο κύκλωμα τροφοδοσίας
- Κατεστραμμένος αισθητήρας πίεσης
- Κατεστραμμένο ρελέ κλιματισμού
Πότε και πώς να ξαναγεμίσετε το σύστημα με φρέον
Συμβουλή από τους κατασκευαστές
Οι περισσότεροι κατασκευαστές αυτοκινήτων συνιστούν έλεγχο και, εάν χρειάζεται, επαναγέμιση του συστήματος κλιματισμού κάθε 2 χρόνια. Αυτό αποτελεί προληπτικό μέτρο που λαμβάνει υπόψη την φυσική απώλεια φρέοντος και τη γήρανση του λαδιού από τον συμπιεστή. Ωστόσο το ακριβές διάστημα μπορεί να διαφέρει ανάλογα με:
- Το μοντέλο και τη μάρκα του οχήματος
- Τύπο συστήματος κλιματισμού εγκατεστημένου
- Οι συνθήκες χρήσης
- Η ηλικία του συστήματος
Σημαντικό: πάντα να διαβάζετε το εγχειρίδιο χρήσης του οχήματος για τις ειδικές συστάσεις του κατασκευαστή.
Επαναφόρτιση DIY vs. επαγγελματική υπηρεσία
Στο εμπόριο υπάρχουν σετ επαναφόρτισης DIY (Do-It-Yourself) που περιέχουν φρέον σε συσκευασίες υπό πίεση, με μετρητή πίεσης και σύνδεσμο σύνδεσης. Αυτά τα σετ είναι κατάλληλα για μικρές συμπληρώσεις, αλλά έχουν ορισμένους περιορισμούς:
Πλεονεκτήματα DIY επαναφόρτισης:
- χαμηλότερο κόστος για μικρές ποσότητες φρέον
- βολικό για επείγουσες μικρές συμπληρώσεις
- μπορεί να γίνει στο σπίτι χωρίς ραντεβού σε συνεργείο
Περιορισμοί DIY επαναφόρτισης:
- δεν μπορείτε να εκκενώσετε πλήρως το σύστημα και να ελέγξετε την ακριβή ποσότητα
- κίνδυνος υπερφόρτωσης που μπορεί να βλάψει τον συμπιεστή
- δεν εντοπίζετε την αιτία της απώλειας του φρέοντος
- δεν μπορείτε να αλλάξετε το λάδι του συμπιεστή
- δεν μπορείτε να διεξάγετε δοκιμές διαρροής με εξοπλισμό υψηλής ακρίβειας
Διαδικασία επαγγελματικής επαναφόρτισης
Ένα εξειδικευμένο αυτοκινητικό κατάστημα θα πραγματοποιήσει τα εξής βήματα:
- ** Έλεγχος τρέχοντος επιπέδου φρέον με εξοπλισμό διάγνωσης**
- Απομάκρυνση αέρα/κενό του συστήματος με επαγγελματικό σταθμό κλιματισμού
- Δοκιμές διαρροών με κενό ή με ανιχνευτή αερίου
- Αντικατάσταση του αφυγραντήρα (εάν χρειάζεται)
- Δημιουργία κενού στο σύστημα για την απομάκρυνση υγρασίας και αέρα
- Επαναφόρτιση με την ακριβή ποσότητα φρέον που ορίζεται από τον κατασκευαστή
- Προσθήκη λαδιού στον συμπιεστή (εάν χρειάζεται)
- Δοκιμή λειτουργίας και έλεγχος των θερμοκρασιών
Ασφάλεια και προστασία του περιβάλλοντος
Το φρέον που χρησιμοποιείται στα σύγχρονα οχήματα (R134a ή R1234yf) είναι ένα αέριο με ισχυρή επίδραση στο θερμοκηπιακό φαινόμενο και αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για το περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, η διαχείρισή του ελέγχεται αυστηρά από τη νομοθεσία:
- Ποτέ μην εξατμίζετε το φρέον απευθείας στην ατμόσφαιρα - είναι παράνομο και επιβλαβές για το περιβάλλον
- Τα χρησιμοποιημένα ψυκτικά πρέπει να ανακτώνται με ειδικό εξοπλισμό και να ανακυκλώνονται κατάλληλα
- Τα άδεια δοχεία δεν πρέπει να απορρίπτονται στα οικιακά απόβλητα
- Για σημαντικές επεμβάσεις, απευθυνθείτε πάντα σε εξουσιοδοτημένα κέντρα που διαθέτουν εξοπλισμό ανάκτησης
Πρόληψη προβλημάτων στο σύστημα κλιματισμού
Για τη διατήρηση του A/C σε βέλτιστη κατάσταση και την αποφυγή απρολόβλητων εξόδων:
- Χρησιμοποιείτε τον κλιματισμό και τον χειμώνα, τουλάχιστον 10-15 λεπτά κάθε 2 εβδομάδες, για να διατηρείτε λιπαντικά τα παρεμβύσματα και τα κινητά εξαρτήματα
- Καθαρίζετε περιοδικά τον συμπυκνωτή (ψύκτη A/C) από ακαθαρσίες, έντομα και φύλλα
- Αντικαθιστάτε το φίλτρο καμπίνας στις συνιστώμενες χρονικές περιόδους (συνήθως ετήσια)
- Ελέγχετε τη λειτουργία των ανεμιστήρων ψύξης
- Προσοχή στις οσμές: μια δυσάρεστη οσμή όταν ενεργοποιείτε τον A/C μπορεί να μαρτυρεί μούχλα στον εξατμιστήρα
- Προγραμματίζετε προληπτικές συντηρήσεις κάθε 2 χρόνια, ακόμη και αν το σύστημα φαίνεται να λειτουργεί κανονικά
Συμπέρασμα
Δεν υπάρχει ενιαίος κανόνας που να ισχύει για όλα τα οχήματα όσον αφορά την επαναφόρτιση με φρέον, αλλά η γενική σύσταση είναι ένας έλεγχος κάθε δύο χρόνια, σύμφωνα με τις οδηγίες των περισσοτέρων κατασκευαστών. Ωστόσο, εάν παρατηρείτε ενδείξεις εξασθένησης της απόδοσης (λιορευμένης κρύας ροής, μεγαλύτερος χρόνος ψύξης, ασυνήθιστοι ήχοι), μη βιάζεστε να επισκεφθείτε εξειδικευμένο κέντρο. Μια έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές βλάβες και σημαντικά κόστη, όπως η καθήλωση του συμπιεστή από την έλλειψη λίπανσης ή η φθορά των εξαρτημάτων λόγω ακατάλληλων πιέσεων. Η σωστή συντήρηση επενδύει στην άνεση του καλοκαιριού και παρατείνει τη ζωή του συστήματος κλιματισμού.