Τι είναι το TCS και πώς λειτουργεί το σύστημα ελέγχου πρόσφυσης

Το σύστημα ελέγχου πρόσφυσης, γνωστό με το ακρώνυμο TCS (Traction Control System), αποτελεί μια βασική τεχνολογία στα σύγχρονα αυτοκίνητα. Ο κύριος ρόλος του είναι να αποτρέπει την ολίσθηση των τροχών και την απώλεια πρόσφυσης σε βρεγμένους, ολισθηρούς ή καλυμμένους με χιόνι ή πάγο δρόμους.

Το TCS συνεργάζεται με αισθητήρες ταχύτητας τοποθετημένους σε κάθε τροχό και με το σύστημα φρενάρισματος αντιμπλοκαρίσματος (ABS), παρακολουθώντας συνεχώς την ταχύτητα στροφής των τροχών και μεταδίδοντας τις πληροφορίες στη μονάδα ελέγχου ηλεκτρονικά (ECU).

Πώς λειτουργεί το σύστημα TCS

Όταν ένα από τα κινητήρια τροχόπαρακολουθεί να πατινάρει και να γυρίζει ταχύτερα από τα άλλα, οι αισθητήρες εντοπίζουν αμέσως αυτήν τη διαφορά ταχύτητας. Σε αυτό το σημείο, το TCS επεμβαίνει αυτόματα χρησιμοποιώντας μία ή και τις δύο από τις ακόλουθες μεθόδους:

• Μείωση της ισχύος του κινητήρα - το σύστημα περιορίζει προσωρινά το φορτίο στο δίκτυο μετάδοσης προς τον τροχό που πατινάρει, ρυθμίζοντας το άνοιγμα της βαλβίδας γκαζιού ή καθυστερώντας την ανάφλεξη
• Επιλεκτικό φρενάρισμα - εφαρμόζει φρένο στον τροχό που πατινάρει για να επαναδιανείμει την πρόσφυση στους άλλους τροχούς

Όταν το σύστημα TCS είναι ενεργό και παρεμβαίνει, θα παρατηρήσετε ενδεικτική ένδειξη στον πίνακα οργάνων, συνήθως με το σύμβολο ενός αυτοκινήτου με ιχνηλάτες ολίσθησης.

Οφέλη του συστήματος ελέγχου πρόσφυσης

Η βασική διαφορά μεταξύ της αντίδρασης ενός συστήματος TCS και της παρέμβασης από τον οδηγό έγκειται στην ταχύτητα αντίδρασης και στην ακρίβεια. Το ηλεκτρονικό σύστημα μπορεί να εντοπίσει την απώλεια πρόσφυσης σε λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου πριν από έναν έμπειρό οδηγό και να παρεμβαίνει σχεδόν αμέσως.

Επιπλέον, ο έλεγχος μέσω του ECU μπορεί να ποσοτικοποιεί ακριβώς την ισχύ που μεταδίδεται ή τη δύναμη πέδησης σε κάθε τροχό χωριστά, κάτι που είναι αδύνατο να αναπαραχθεί χειροκίνητα. Αυτή η ακρίβεια συμβάλλει στη διατήρηση της σταθερότητας του οχήματος ακόμα και σε δύσκολες συνθήκες οδήγησης.

Πότε είναι συνιστάται να απενεργοποιήσετε το TCS

Αν και το TCS είναι πολύ χρήσιμο σε γενικές συνθήκες, υπάρχουν στιγμές όπου η προσωρινή απενεργοποίησή του μπορεί να είναι χρήσιμη:

• Σε δρόμους με πολλή λάσπη - όταν απαιτείται ένα βαθμό ολίσθησης για να βγείτε από τη λάσπη
• Σε βαθύ χιόνι - για να επιτρέψουν οι τροχοί να αποκτήσουν αρκετή ώθηση
• Όταν βρίσκεστε σε δύσκολη θέση - το σύστημα μπορεί να περιορίσει υπερβολική ισχύ, εμποδίζοντας την έξοδο από την κόπωση

Σε αυτές τις συνθήκες, το TCS μπορεί να ερμηνεύει την απαραίτητη ολίσθηση ως ζήτημα και να παρεμβαίνει υπερβολικά, εμποδίζοντας την πορεία του οχήματος.

Σχέση μεταξύ TCS και ESC

Από την εμφάνισή του, το TCS θεωρήθηκε σημαντική καινοτομία στον τομέα της οδικής ασφάλειας. Σήμερα, ωστόσο, έχει ενσωματωθεί σε έναν πιο ολοκληρωμένο και ευφυή μηχανισμό: το ESC (Electronic Stability Control).

Το ESC αποτελεί εξέλιξη της τεχνολογίας και διαθέτει ικανότητες πολύ πιο προηγμένες. Συγκρίνει συνεχώς τη πολλαπλάσια κατεύθυνση κίνησης ενός οχήματος με την κατεύθυνση που στρέφεται το τιμόνι. Όταν εντοπίζεται απόκλιση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια ελέγχου ή πλευρική ολίσθηση, το ESC επεμβαίνει μέσω:

• Μείωσης της ισχύος κινητήρα
• Επιλεκτικής εφαρμογής φρένων σε επιμέρους τροχούς
• Ρύθμισης της κατανομής ροπής μεταξύ αξόνων (σε οχήματα με κίνηση τετρακίνηση)

Αυτές οι παρεμβάσεις βοηθούν στη διατήρηση της επιθυμητής τροχιάς και την αποφυγή της απώλειας ελέγχου.

Σύγχρονα συστήματα και νομοθεσία

Στα περισσότερα σύγχρονα αυτοκίνητα, η διακριτή λειτουργία μεταξύ TCS και ESC έχει εξομαλυνθεί. Πολλά οχήματα χρησιμοποιούν ενοποιημένο σύστημα ESC που εκτελεί τις λειτουργίες και των δύο στοιχείων, χρησιμοποιώντας τους ίδιους αισθητήρες και ενεργώντας σε συντονισμό.

Από το 2012, το ESC έχει καταστεί υποχρεωτικό με κανονισμούς σε παγκόσμιο επίπεδο για όλα τα νέα οχήματα που πωλούνται στην Ευρώπη, οδηγώντας σε τυποποίηση αυτής της τεχνολογίας ασφάλειας.

Πώς απενεργοποιείται το σύστημα

Ο τρόπος απενεργοποίησης του συστήματος TCS ή ESC διαφέρει ανάλογα με το μοντέλο και τη μάρκα του οχήματος:

• Οχήματα παλαιότερα - διαθέτουν συνήθως ειδικό κουμπί στον πίνακα οργάνων, συνήθως ετικετάρι με «TCS OFF» ή «ESC OFF»
• Οχήματα σύγχρονα - μπορεί να απαιτεί πρόσβαση μέσω του μενού του οθονιού κεντρικού πίνακα ελέγχου
• Μερικά μοντέλα - επιτρέπουν μόνο μερική απενεργοποίηση, διατηρώντας βασικές λειτουργίες ασφάλειας ενεργές

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις το σύστημα θα ενεργοποιηθεί ξανά αυτόματα στην επόμενη εκκίνηση ή μετά από τη θεωρητική υπέρβαση μιας συγκεκριμένης ταχύτητας, για την εξασφάλιση της μέγιστης ασφάλειας.

Συστάσεις χρήσης

Αν και υπάρχει επιλογή απενεργοποίησης, οι ειδικοί συνιστούν τη διατήρηση του συστήματος ενεργού σε συνθήκες κανονικής οδήγησης. Η απενεργοποίηση θα πρέπει να παραμένει προσωρινή και να χρησιμοποιείται μόνο στις περιπτώσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω - βαθιά λάσπη, βαθύ χιόνι ή ακινητοποίηση.

Τα συστήματα TCS και ESC έχουν σχεδιαστεί να λειτουργούν στο παρασκήνιο, χωρίς να επηρεάζουν την εμπειρία οδήγησης εκτός εάν είναι απολύτως αναγκαίο. Η διατήρησή τους ενεργούς συνεισφέρει σημαντικά στη δική σας ασφάλεια και σε αυτή των άλλων χρηστών του δρόμου, ιδιαίτερα υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες ή σε οδούς με χαμηλή πρόσφυση.