Ιμάντας χρονισμού: Τι είναι, ποιος ο ρόλος και πότε πρέπει να αλλάξει

Η σωστή λειτουργία του κινητήρα εξαρτάται από τέλεια χρονισμένη συνεργασία μεταξύ των εξαρτημάτων του. Ο ιμάντας χρονισμού είναι το εξάρτημα που εξασφαλίζει αυτή τη ζωτικής σημασίας συγχρονισμό μεταξύ στροφαλοφόρου άξονα και εκκεντροφόρου, αποτρέποντας τη φθορά του κινητήρα. Η κατανόηση του ρόλου του και η αναγνώριση των σημείων φθοράς μπορεί να σώσει τον κινητήρα από κοστοβόβες ζημιές.

Τι είναι ο ιμάντας χρονισμού και πώς λειτουργεί

Ενώ Ο κινητήρας διανύει τους 4 χρόνους - εισαγωγή, συμπίεση, καύση και εξαγωγή - ο τέλειος συγχρονισμός μεταξύ του στροφαλοφόρου άξονα και του εκκεντροφόρου είναι ουσιώδης. Ο στροφαλοφόρος άξονας κινεί τους εμβόλους, ενώ ο Εκκεντροφόρος άξονας ανοίγει και κλείνει τις βαλβίδες εισαγωγής και εξαγωγής με ακρίβεια που θυμίζει ωρολογοποιία.

Ένα μόνο λάθος σε αυτό το τέλειο σύστημα συγχρονισμού θα οδηγήσει σε επαφή εμβόλων με βαλβίδες, πράγμα που σημαίνει πλήρης καταστροφή του κινητήρα. Γι’ αυτό ο ιμάντας χρονισμού παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο, συγχρονίζοντας τους δύο άξονες.

Κατασκευή του ιμάντα χρονισμού

Ο ιμάντας χρονισμού κατασκευάζεται από καουτσούκ ή συνθετικό υλικό ενισχυμένο για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Στο εσωτερικό, ο ιμάντας έχει έναν σταθερό αριθμό οδόντων που ταιριάζουν τέλεια με τα γρανάζια με δόντια στους άξονες. Είναι συνδεμένος πάνω από τον εκκεντροφόρο άξονα και κάτω από τον στροφαλοφόρο, εξασφαλίζοντας ότι οι δύο άξονες λειτουργούν μαζί συνεχώς.

Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ιμάντας χρονισμού ενεργοποιεί και την αντλία νερού, τον εναλλάκτη και την αντλία υδραυλικού τιμονιού. Αυτό καθιστά την έγκαιρη αλλαγή ακόμη πιο σημαντική, καθώς ένας σπασμένος ιμάντας μπορεί να επηρεάσει επιπλέον συστήματα του αυτοκινήτου.

Ιμάντας χρονισμού vs. αλυσίδα χρονισμού

Πολλά οχήματα χρησιμοποιούν αλυσίδα χρονισμού αντί για ιμάντα, με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα τους.

Πλεονεκτήματα του ιμάντα χρονισμού

• Πολύ πιο ήσυχη λειτουργία
• Χαμηλότερο κόστος αντικατάστασης
• Λιγότερη μάζα, μειώνει την κατανάλωση καυσίμου
• Δεν χρειάζεται πρόσθετη λίπανση

Μειονεκτήματα του ιμάντα χρονισμού

• Χρειάζεται περιοδική αντικατάσταση (συνηθέστερα στα 60.000–120.000 χλμ)
• Μπορεί να σπάσει ξαφνικά χωρίς προειδοποίηση
• Ευαίσθητος σε ακραίες θερμοκρασίες
• Φθορά λόγω λαδιού ή ψυκτικού υγρού

Πλεονεκτήματα αλυσίδας χρονισμού

• Μεγαλύτερη αντοχή, πολλοί κατασκευαστές την εγγυώνται για ζωή
• Άριστη αντίσταση σε ακραίες θερμοκρασίες
• Ξεκινά να ακούγεται πριν αποτύχει, δίνοντας χρόνο για αντικατάσταση
• Δεν χρειάζεται περιοδική αντικατάσταση σε κανονικές συνθήκες

Μειονεκτήματα αλυσίδας χρονισμού

• Φαινομενικά πιο θορυβώδης
• Υψηλότερο κόστος αντικατάστασης
• Απαιτεί συνεχής λίπανση με λάδι κινητήρα
• Μεγαλύτερο βάρος

Σημάδια φθοράς ενός ιμάντα χρονισμού

1. Ο κινητήρας δεν λειτουργεί κανονικά

Ένας φθαρμένος ιμάντας μπορεί να γλιστρήσει και να σηκώσει μερικά δόντια, πράγμα που σημαίνει ότι ο συγχρονισμός που αναφέραμε χάθηκε. Οι βαλβίδες εισαγωγής και εξαγωγής θα ενεργοποιούνται με καθυστέρηση ή πρόωρα, με αποτέλεσμα ο κινητήρας να λειτουργεί ελαφρώς.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Αδύνατη εκκίνηση
• Απώλεια ισχύος
• Αδύναμη επιτάχυνση
• Ακανόνιστη λειτουργία στο ρελαντί
• Αυξημένη κατανάλωση καυσίμου

2. Εμφανίζεται ο έλεγχος κινητήρα στο ταμπλό

Σίγουρα αρκετοί αισθητήρες θα παρατηρήσουν ότι ο κινητήρας δεν λειτουργεί σωστά και ο έλεγχος κινητήρα θα σας προειδοποιήσει ότι υπάρχει πρόβλημα που πρέπει να διερευνηθεί αμέσως.

Κωδικοί σφάλματος συνηθισμένοι σε προβλήματα του ιμάντα χρονισμού περιλαμβάνουν:

• P0011 - Λανθασμένη προώθηση χρονοστρέφειας στον εκκεντροφόρο
• P0335 - Αισθητήρας θέσης στροφαλοφόρου
• P0340 - Αισθητήρας θέσης εκκεντροφόρου

3. Ασυνήθιστοι θόρυβοι στον κινητήρα

Όταν ο ιμάντας αρχίζει να φθείρεται, μπορεί να ακούσεις ένα κουδούνισμα ή ένα χαρακτηριστικό τρίξιμο. Ο κινητήρας δεν λαμβάνει σωστή λίπανση και οι εκκεντροφόροι/τα τμήματα βαλβίδων μπορεί να παράγουν αυτούς τους ήχους. Επιπλέον, οι φθαρμένοι τάσεων μπορεί να προκαλέσουν θορύβους τριβής ή χράτσα.

4. Ο κινητήρας δεν ξεκινά

Αν ο ιμάντας σπάσει εν κινήσει, σταματήστε αμέσως τον κινητήρα και μη προσπαθήσετε να τον ξεκινήσετε ξανά, γιατί μπορεί να προκληθούν σοβαρές βλάβες στις βαλβίδες και τους εμβόλους.

5. Χαμηλή πίεση λαδιού

Ένας χαλαρός ιμάντας μπορεί να επηρεάσει την κοιλότητα της αντλίας λαδιού (αν αυτή βρίσκεται στον ιμάντα), με αποτέλεσμα χαμηλή πίεση λαδιού και ανεπαρκή λίπανση. Παρατηρείται μέσω:

• Ανάφτυξη πίεσης λαδιού στο ταμπλό
• Θόρυβοι μεταλλικοί από τον κινητήρα
• Αύξηση θερμοκρασίας κινητήρα

6. Διαρροές λαδιού

Στο τέλος των εκκεντροφόρων υπάρχουν ρόλοι όπου κάθεται ο ιμάντας. Μεταξύ αυτών των ρόλων και του μπλοκ του κινητήρα υπάρχουν σφραγιστικά δακτυλίδια που εμποδίζουν το λαδιό να διαφύγει από τον κινητήρα.

Πότε πρέπει να αλλάξει ο ιμάντας χρονισμού

Οι αυτοκινητοβιομηχανίες ορίζουν σαφή διαστήματα αντικατάστασης, συνήθως μεταξύ 60.000 και 120.000 χλμ ή μετά από 5–7 χρόνια, ανάλογα με το ποιο έρχεται πρώτο. Είναι ουσιώδες να τηρείτε αυτά τα διαστήματα, καθώς ένας σπασμένος ιμάντας σε κινητήρα με διακοπή (οι περισσότεροι σύγχρονοι κινητήρες έχουν διακοπτόμενο) μπορεί να προκαλέσει ζημίες αξίας χιλιάδων ευρώ.

Τι αλλάζει μαζί με τον ιμάντα

Όταν αλλάζετε τον ιμάντα χρονισμού, ο μηχανικός θα πρέπει να αντικαταστήσει και:

• Όλους τους τροχούς τάσης και οδηγούς
• Την αντλία νερού (εφόσον λειτουργεί από τον ιμάντα)
• Τα σφραγιστικά των εκκεντροφόρων
• Το κιτ σφραγίδων καλύμματος χρονισμού

Οι επιπτώσεις της μη έγκαιρης αντικατάστασης

Αν ο ιμάντας σπάσει σε έναν κινητήρα με interfereru (interferent),

• Οι εμβολές χτυπάνε τις βαλβίδες
• Οι βαλβίδες λυγίζουν
• Οι οδηγοί βαλβίδων φθείρονται
• Οι εμβόλοι και τα τμήματά τους μπορεί να επηρεαστούν
• Το καπάκι/κεφαλή μπορεί να χρειαστεί αντικατάσταση
• Το κόστος επισκευής μπορεί να υπερβεί την αξία του αυτοκινήτου

Τελικές συστάσεις

Αν δεν είστε σίγουροι πότε πρέπει να αλλάξετε τον ιμάντα ή την αλυσίδα, ελέγξτε το εγχειρίδιο του αυτοκινήτου ή ρωτήστε έναν μηχανικό κατά τη διάρκεια της συντήρησης. Μπορείτε επίσης να τον ελέγξετε οπτικά για:

• Ρωγμές στην επιφάνεια
• Λείποντα ή κατεστραμμένα δόντια
• Ανομοιομορφία φθοράς
• Σημάδια λαδιού ή υγρού ψύξης

Η προληπτική συντήρηση είναι πολύ φθηνότερη από τη επισκευή ενός κινητήρα που έχει καταστραφεί. Μην αναβάλλετε την αλλαγή του ιμάντα χρονισμού — είναι μια από τις πιο σημαντικές εργασίες συντήρησης που μπορείτε να κάνετε για το αυτοκίνητό σας.

Πηγή εικόνας: monitor.co.ug, businessinsider.com, autoguru.com.au