- Arızalı bujiler performansı düşürür, yakıt tüketimini artırır ve düzensiz sürüşe yol açar
- Belirtiler: yavaş hızlanma, güç kaybı, zor çalıştırma ve yüksek tüketim görülebilir
- Bujilerin bakım ve değiştirme aralıkları: Bakır 30-50k, platinli 60-80k, iridyumlu 80-120k km aralıkları önerilir
Arızalı veya uygun olmayan bujiler, performanslı bir aracın motorunu zorlayarak daha çok yakıt tüketimine ve düzensiz bir sürüşe yol açabilir. Yavaş hızlanma, motor gücü kaybı, artan yakıt tüketimi, motorun zor çalıştırılması ve kalkış anında güç kaybı gibi belirtiler bujilerin dikkat edilmesi gerektiğininnet göstergeleridir.
Buji işaretlerini zamanında tespit etmek ve aşınmış bujileri değiştirmek, motorun daha maliyetli arızalarının önüne geçebilir ve aracın optimum performansını yeniden kazandırabilir.
Bujilerin motorun çalışması açısından kritik rolü
Kesin bir kıvılcım olmadan içten yanmalı benzinli motorlarda yakıtın yanma odasında tutuşturulması mümkün değildir. Bujiler, elektrik sinyalini ateşleme bobininden yanma odasına ileten kritik bir motor bileşenidir ve yanma için gerekli kıvılcımı sağlar. Ateşleme anı pistonun konumuyla mükemmel senkrona olmalıdır.
Önemli teknik özellikler
- Boşluk standardı: 0,6-1,3 mm aralığında, motorun spesifikasyonlarına bağlı olarak
- Elekrodlere göre malzemeler: bakır, platin veya iridyum
- Termal değeri: motorun çalışma sıcaklığına uygun olmalıdır
Bujiler iyi çalıştığında yakıtın verimli yanması sağlanır; buna karşılık uygun olmayan ya da arızalı bujiler ciddi sorunlara yol açabilir.
Bakım ve değiştirme programı
Bujiler, yakıt filtreleri ve hava filtreleriyle benzer şekilde düzenli bakım gerektirir ve motoru optimum durumda tutar.
Önerilen değiştirme aralıkları
- Bakır bujiler (standart): her 30.000-50.000 km
- Platinli bujiler: her 60.000-80.000 km
- İridiyumlu bujiler: her 80.000-120.000 km
Modern araçlar, uzun ömürlü bujilerle gelişmiş ateşleme sistemlerine sahip olabilir; ancak üreticinin garantileri fark etmeksizin bazı durumlar bujinin erken arızasına yol açabilir, şu nedenlerden ötürü:
- Yakıt kalitesinin düşük olması
- Besleme sistemindeki sorunlar
- Motorun aşırı ısınması
- Karbon birikintileri
Bujilerin arızasıyla ortaya çıkan 3 ana sorun
1. Yavaş hızlanma ve güç kaybı
Sorun nasıl kendini gösterir:
- Araç normalden daha yavaş hızlanır
- Gaz pedalına basmaya yanıt gecikir
- Vites geçişlerinde güç kaybı
- Titreşimler ve düzensiz çalıştırma
Teknik neden: Bujinin elektrotları, hava-yakıt karışımını tutuşturacak çok yüksek bir kıvılım üretir (yaklaşık 20.000 V). Bu malzemelerin aşınması, bujinin etkinliğini azaltır ve hızlanmayı olumsuz etkiler.
Ayırıcı tanı: Sorun ayrıca şu faktörlerden de kaynaklanabilir:
- Yakıt filtresi tıkalı
- Kirli veya arızalı enjektörler
- Arızalı oksijen sensörleri
- Ateşleme bobini hasarı
2. Yakıt tüketiminin artması
Bir buji tam çalışırsa yakıtın verimli yanması sağlanır. En verimli durumda araç yakıt ekonomisi elde eder.
Ana teknik sorun: Buji yeterince iyi çalışmıyorsa, elektrotlar arasındaki boşluk (gap) üretici ayarlarından farklı olabilir. Bu şu sonuçlara yol açar:
- Yakıtın tam yanmaması
- Hava-yakıt karışımının optimizasyonunun bozulması
- Yanma sırasında enerji kaybı
- Her türlü emisyonların artması
Mekanik çözüm: Birçok usta önce bujiyi çıkarır, inceler ve fabrika ayarlarına göre boşluğu ayarlar, ardından yeni bir bujiyle değiştirme kararı verir.
Ekonomik etki: Yakıt tüketiminde %10-20 artış, arızalı bujiler nedeniyle doğrudan maliyetlere yol açabilir.
3. Düzensiz sürüş ve motorun yanlış çalışması
Motorun yanlış çalışması genelde ateşleme sistemi arızasından kaynaklanır. Modern araçlarda bu sorun, sensör arızasından da kaynaklanabilir; ancak bujiler sık görülen bir nedendir.
Teknik nedenler:
- Bujinin kablosu hasarlı
- Bujinin ucu korozyonlu veya aşınmış
- Elektrotlar üzerinde karbon birikintileri
- Elektrotlar arasındaki boşluk yanlış
Gözlemlenebilir belirtiler:
- Motorun zaman zaman “pıtırtı” sesi
- Rölantide titreşim
- Ani ve kontrolsüz hızlanmalar
- Egzozdan beyaz veya mavi emisyonlar
Ihmalin sonuçları
- Egzoz gazları emisyonlarında artış
- Motor gücünde azalma
- Yakıt tasarrufu kaybı
- Katalizörün zarar görmesi
- Motorun diğer bileşenlerinde erken aşınma
Optimum performansı sürdürmek için öneriler
- Üreticinin önerdiği değiştirme aralıklarına uyun
- Aracınız için doğru teknik özellikte bujiler kullanın
- Bujilerin boşluğunu periyodik olarak kontrol edin
- Aşınmanın erken işaretlerine dikkat edin
- Herhangi bir sorun belirtinde yetkili bir teknisyenle iletişime geçin
Erken teşhis ve arızalı bujilerin değiştirilmesi maliyetli onarımların önüne geçer ve motoru parametrelerde tutar.
Fotoğraf kaynağı: mobiloil.com, bcl.co.za, carbrain.com
