- Nie jedź zapasówką z niskim ciśnieniem; napompuj do zalecanego.
- Regularnie sprawdzaj oponę zapasową wzrokowo i ciśnieniem.
- Data produkcji to kod DOT; czytaj tydzień i rok.
- Opony starsze niż 10 lat trzeba natychmiast wymienić.
Opona zapasowa to jedno z najważniejszych zabezpieczeń pojazdu, ale często bywa pomijana. Schowana w bagażniku lub pod spodem auta, często o niej zapominamy, dopóki nie jest potrzebna. Może leżeć nieużywana przez lata.
Problem polega na tym, że bez regularnych kontroli opona zapasowa może być bezużyteczna właśnie wtedy, gdy najbardziej potrzebujemy jej pomocy. Aby uniknąć przykrych sytuacji podczas podróży, warto uczynić z kontroli opony zapasowej rutynę.
Inspekcja wzrokowa – pierwszy krok
W idealnym scenariuszu nie powinieneś czekać na moment, gdy będziesz musiał skorzystać z opone zapasowej, by sprawdzić, czy wygląda ona prawidłowo.

Co szukać podczas inspekcji wzrokowej:
- Pęknięcia w bocznych ściankach – wskazują na uszkodzenie struktury opony
- Pęknięcia na bieżniku – mogą pogorszyć przyczepność i stabilność
- Wypaczenia lub wybrzuszenia – sygnały defektów wewnętrznych
- Objawy korozji felgi – mogą wpływać na szczelność opony
Jeśli zaobserwujesz drobne pęknięcia, możesz używać opony zapasowej w nagłych wypadkach, ale musisz ją niezwłocznie wymienić po użyciu. Jeśli jednak istnieją głębsze pęknięcia, opona nie jest bezpieczna do użytkowania – istnieje ryzyko wybuchu podczas jazdy.
Sprawdzanie ciśnienia – najważniejszy aspekt
Ciśnienie opony zapasowej powinno być sprawdzane podczas wymiany oleju, lecz niestety ten proces często bywa pomijany.
Jak prawidłowo sprawdzić ciśnienie:
- Użyj manometru, aby zmierzyć aktualne ciśnienie
- Porównaj wynik z zaleceniami producenta
- Znajdź zalecane ciśnienie na tabliczce znamionowej przy drzwiach kierowcy
- Sprawdź temperaturę opony – mierz tylko wtedy, gdy opona jest zimna
Jeśli opona ma ciśnienie znacznie niższe od zalecanego, nie jedź nią. Napompuj ją do właściwego ciśnienia przed użyciem. Niskie ciśnienie może powodować:
- Niestabilność prowadzenia
- Niesymetryczne i szybsze zużycie
- Większe ryzyko wybuchu
- Większe zużycie paliwa
Data produkcji – opony mają również ograniczenie czasowe
Może to zaskakiwać, ale opony mają ograniczony okres przydatności. Nie powinny być używane dłużej niż 10 lat od daty produkcji, bez względu na to, jak mało były używane.
Dlaczego opony się starzeją:
- Zużycie gumy – składniki gumy ulegają degradacji w czasie
- Narażenie na czynniki zewnętrzne – temperatura, wilgotność i ozon przyspieszają starzenie
- Utrata elastyczności – guma staje się sztywna i podatna na pękanie
- Rozwarstwienie warstw – wewnętrzna struktura może ulec uszkodzeniu
Jak odczytać datę produkcji:
Data produkcji jest oznaczona na bocznej ścianie opony kodem DOT składającym się z 4 cyfr. Pierwsze dwie cyfry to tydzień, a ostatnie dwie rok produkcji. Na przykład kod „2419” oznacza tydzień 24 roku 2019.
Jeśli data produkcji ma ponad 10 lat, wymień oponę zapasową natychmiast, nawet jeśli wydaje się być w dobrym stanie wizualnym.
Głębokość bieżnika – bezpieczeństwo przyczepności
Jeśli kupiłeś nowe auto, prawdopodobnie opona zapasowa nie została wymieniona bez twojej wiedzy. Jeśli jednak kupiłeś samochód używany, opona zapasowa mogła zostać zastąpiona oponą o znacznie gorszej jakości.

Pomiar głębokości bieżnika:
- Użyj monety – wsuń monetę 1 zł w główne rowki
- Zmierz za pomocą linijki – minimalna dopuszczalna głębokość to 1,6 mm
- Sprawdź równomierność – zużycie powinno być jednorodne na całej powierzchni
Krytyczne limity bezpieczeństwa:
- Poniżej 1,6 mm – opona nielegalna do ruchu
- Poniżej 3 mm – gorsze osiągi na mokrej nawierzchni
- Poniżej 4 mm – przyczepność na śniegu jest ograniczona
Jeśli głębokość bieżnika jest mniejsza niż 2–3 mm, opona musi być natychmiast wymieniona, nawet jeśli nadal spełnia ograniczenia prawne.
Sprawdzenie felgi i elementów mocujących
Oprócz samej opony, ważne jest również sprawdzenie stanu felgi i elementów montażowych:
Inspekcja felgi:
- Korozyja – może wpływać na szczelność i bezpieczeństwo
- Wypaczenia – mogą powodować wibracje i niestabilność
- Pęknięcia – stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa
Sprawdzenie niezbędnych narzędzi:
- Podnośnik – przetestuj funkcjonalność i zdolność podnoszenia
- Klucze do śrub mocujących – sprawdź, czy pasują idealnie
- ** Trójkąty ostrzegawcze** – upewnij się, że są w dobrym stanie
Zalecany harmonogram kontroli
Aby mieć pewność, że opona zapasowa jest zawsze gotowa do użycia, wykonuj następujący plan:
Miesięcznie:
- Szybka inspekcja wizualna
- Kontrola ciśnienia
Kwartalnie:
- Szczegółowa inspekcja opony
- Sprawdzenie narzędzi i akcesoriów
Rocznie:
- Pełna kontrola felgi
- Sprawdzenie daty produkcji
- Testowanie podnośnika i narzędzi
Wskazówki dotyczące prawidłowego przechowywania
Sposób przechowywania opony zapasowej ma duży wpływ na jej żywotność:
- Unikaj skrajnych temperatur – nie wystawiaj jej na bezpośrednie słońce przez długi czas
- Chroń przed wilgocią – upewnij się, że miejsce przechowywania jest suche
- Okresowo sprawdzaj pozycję – obracaj oponę od czasu do czasu, aby uniknąć odkształceń
Wprowadzając kontrolę opony zapasowej jako rutynę, będziesz gotowy na każdą nieprzewidzianą sytuację i unikniesz wielu problemów podczas podróży. Pamiętaj, że opona zapasowa w dobrym stanie może zadecydować o różnicy między drobną usterką a niebezpieczną sytuacją na drodze.
Źródła zdjęć: wired.com, yourmechanic.com, pclairtechnology.com
