- Regularne kontrole układu kierowniczego zapobiegają awariom i kosztom.
- Główne elementy: kierownica, przekładnia, wspomaganie, drążki, kolumna.
- Przekładnie: ślimakowo-zębate, kulowe, zębate – różnice popularne.
- Wspomaganie: hydrauliczne, elektryczne, elektro-hydrauliczne – wpływa na prowadzenie.
Układ kierowniczy jest jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa w każdym aucie, a właściwa konserwacja może zapobiec kosztownym awariom, a co ważniejsze — uniknąć niebezpiecznych sytuacji na drodze. Regularne kontrole i utrzymanie tego systemu są stosunkowo proste i znacznie tańsze w porównaniu z poważnymi naprawami, które mogłyby być konieczne bez odpowiedniej konserwacji.
Inwestowanie w prewencję jest zawsze tańsze niż naprawa całkowicie uszkodzonej części. Dlatego przyjrzyjmy się, jak działa układ kierowniczy i jakie kontrole są potrzebne, aby utrzymać samochód w optymalnym stanie technicznym.
Główne elementy układu kierowniczego
Aby skutecznie dbać o układ kierowniczy, warto znać jego główne komponenty i rolę każdej z nich:
Kierownica i jej zespół
Kierownica stanowi interfejs między kierowcą a układem kierowniczym. Od kierownicy wychodzi wał, który przekazuje polecenia do przekładni kierowniczej. Zespół obejmuje również kolumnę kierownicy, która musi być idealnie prosto ustawiona i bez luzów dla precyzyjnego prowadzenia.
Przekładnia kierownicza
Ta kluczowa część przekształca ruch obrotowy kierownicy w ruch boczny, który będzie przekazywany na koła. Istnieją różne typy przekładni kierowniczych:
- Przekładnie ślimakowo-zębate: solidne, często spotykane w starszych pojazdach
- Przekładnie kulowe: zapewniają precyzyjne prowadzenie i są preferowane w nowoczesnych pojazdach
- Przekładnie kierownicze zębate: najbardziej powszechne we współczesnych autach, oferujące dobry kompromis między precyzją a trwałością
Wspomaganie kierownicy
Wspomaganie kierownicy występuje w prawie wszystkich nowoczesnych samochodach i pomaga kierowcy łatwiej skręcać przy małych prędkościach, jednocześnie wzmacniając kierownicę przy wyższych prędkościach dla większego bezpieczeństwa.
Rodzaje wspomagania kierownicy:
- Hydrauliczne: używa pompy do wytwarzania ciśnienia w płynie wspomagania
- Elektryczne: wykorzystuje wbudowany w przekładnię kierowniczą silnik elektryczny, co jest bardziej energooszczędne
- Elektro-hydrauliczne: łączące zalety obu systemów
Drążki kierownicze
Te elementy łączą przekładnię kierowniczą z zespołem każdego koła i przenoszą siłę obrotu z przekładni na koło. Na końcach znajdują się elastyczne przeguby, widoczne gdy skręcasz kierownicą do maksymalnego zakresu, które mają tendencję do szybkiego zużycia spośród pierwszych części układu.
Kolumna kierownicy
Reprezentuje główny wał przekazujący obrót z kierownicy na przekładnię kierowniczą. Musi być idealnie wyrównana, aby zapewnić prawidłowe działanie.
Elementy wymagające regularnej kontroli
Drążki kierownicze – najważniejsze punkty
Drążki kierownicze to najbardziej narażone części układu kierowniczego, ponieważ utrzymują większość luzów i muszą poruszać się w górę i dół razem z kołem.
Co sprawdzić:
- Oba końce drążków
- Stan osłony – upewnij się, że nie jest przecięta ani pęknięta
- Luzy w przegubach
- Obecność smaru w uszczelnianych strefach
Ta kontrola może być wykonywana za każdym razem podczas przeglądu auta.
Przeguby kulowe
Te elementy przenoszą całą moc auta na koło. Z czasem mogą się zużywać, zwłaszcza w autach z dużym przebiegiem lub jeżdżących po nierównych drogach.
Objawy zużycia:
- Luzy w prowadzeniu
- Dźwięki podczas skręcania kierownicy
- Drgania przenoszone przez kierownicę
- Nierównomierne zużycie opon
Smarowanie układu (starsze auta)
W starszych samochodach przeguby drążków kierowniczych i przeguby kulowe wymagały smarowania w określonych odstępach. W nowszych modelach ta operacja nie jest już konieczna, części są uszczelnione i fabrycznie nasmarowane.
Ważne: Sprawdź instrukcję obsługi i zapytaj mechanika, czy ta czynność jest potrzebna dla Twojego modelu.
https://cdn.dailydriven.ro/media/103/c/lichidul-de-servo-600x400.jpg
Hydrauliczne wspomaganie kierownicy
Poziom płynu wspomagania kierownicy:
- Sprawdzaj poziom przy każdej wizycie serwisowej
- Pompa wspomagania przy niskim poziomie płynu może ulec uszkodzeniu po kilku tysiącach km
- Koszt nowej pompy może być znacznie wyższy niż koszt profilaktycznej konserwacji
Wymiana płynu wspomagania kierownicy:
- Sprawdź instrukcję pojazdu w celu uzyskania zalecanego interwału
- Zwykle wymiana odbywa się po 60 000–100 000 km lub co 4–6 lat
- Stary płyn może powodować przedwczesne zużycie komponentów
Pasek pompy wspomagania kierownicy:
- Sprawdź stan paska pompy wspomagania kierownicy – zerwany lub poślizgujący się pasek spowoduje brak wspomagania kierownicy.
Ogólna inspekcja dla samochodów z dużym przebiegiem
Jeżeli samochód przekroczył 100 000 km, zaleca się wykonanie ogólnej inspekcji układu kierowniczego w specjalistycznym serwisie. Po tym przebiegu komponenty zaczynają wykazywać oznaki zużycia, a lepiej je zidentyfikować, zanim ulegną całkowitemu awarii.
Co obejmuje ogólna inspekcja:
- Sprawdzenie luzów we wszystkich przegubach
- Test ustawienia geometrii na podnośniku
- Wizualna inspekcja wszystkich komponentów
- Sprawdzenie działania wspomagania kierownicy
- Kontrola ustawienia kół
Kontrola przy zakupie używanego samochodu
Przy zakupie auta z rynku wtórnego weryfikacja układu kierowniczego jest kluczowa dla Twojego bezpieczeństwa oraz uniknięcia nieoczekiwanych kosztów.
Elementy do sprawdzenia:
- Samochód z wypadkiem z przodu będzie prawdopodobnie mał odpowiedzek z układem kierowniczym
- Nawet jeśli nie widać widocznego uszkodzenia, mogło dojść do uderzenia w krawężnik przy niskiej prędkości
- Szanse na to, że coś w układzie kierowniczym ulegnie awarii po takich uderzeniach, są wysokie
- Koszty napraw mogą być zaskakująco wysokie
Proste testy, które możesz przeprowadzić:
- Sprawdź, czy kierownica jest wycentrowana, gdy auto jedzie prosto
- Słuchaj dźwięków przy skręcaniu kierownicy na postoju
- Sprawdź, czy występują drgania kierownicy przy dużych prędkościach
- Zwróć uwagę, czy auto ciągnie jedną stroną
Zalecane interwały serwisowe
Aby utrzymać układ kierowniczy w optymalnej kondycji:
Przy każdej wizycie serwisowej (10 000–15 000 km):
- Wizualna kontrola drążków kierowniczych
- Kontrola poziomu płynu wspomagania
- Inspekcja stanu pasków
Rocznie:
- Sprawdzenie luzów w przegubach
- Kontrola stanu osłon (burdbloków)
- Test działania wspomagania kierownicy
Przy 60 000–100 000 km:
- Wymiana płynu wspomagania kierownicy
- Ogólna inspekcja układu
- Sprawdzenie geometrii kół
Profilaktyczna konserwacja układu kierowniczego nie tylko zapewnia bezpieczeństwo, ale także może przynieść znaczne oszczędności na dłuższą metę. Dobrze utrzymany układ kierowniczy wpływa także na równomierne zużycie opon i zapewnia przyjemniejszą jazdę.
Sursa foto: tallerelgarage.com, goldeagle.com
